Executieve Functies.

De term executieve functies verwijst naar vaardigheden (mogelijk gemaakt door de eigenschappen van de hersenen) die mensen nodig hebben om taken uit te voeren en goed te kunnen functioneren.
Ieder mens heeft bepaalde executieve functies nodig om zelfs maar het meest basale plan te formuleren om aan een taak te kunnen beginnen.

 
Voorbeeld:
Voor zoiets simpels als een glas melk uit de keuken halen moet een kind de beslissing nemen om op te staan, vanuit de woonkamer de keuken in te lopen, een glas uit de kast te pakken, het op het aanrecht te zetten, de koelkast te openen en het melkpak te pakken, de koelkast te sluiten, de melk in het glas te schenken, de melk weer in de koelkast terug te zetten en het glas ter plekke of in de woonkamer op te drinken.
Om deze eenvoudige taak te voltooien moet hij de aandrang onderdrukken om chips die hij in de kast ziet liggen te pakken en op te eten of de mierzoete limonade in te schenken in plaats van de melk. Als hij geen glas vindt, moet hij bedenken dat hij in de vaatwasser kan kijken of er daar één te vinden is en mag hij er niet één van de kostbare kristallen glazen van zijn ouders pakken. Als hij merkt dat er vrijwel geen melk meer is, zal hij zijn frustratie daarover moeten onderdrukken en een ruzie met zijn zusje moeten proberen te vermijden, omdat hij denkt dat zij de melk heeft opgemaakt. En hij moet ervoor zorgen dat zijn melkglas geen kringen achterlaat op de salontafel, als hij wil voorkomen dat zijn ouders hem verbieden nog langer iets in de woonkamer te drinken.

 
In feite hebben we allemaal executieve functies nodig om redelijk zelfstandig te kunnen functioneren. Kinderen zijn dan niet langer van ons, volwassenen, afhankelijk bij het plannen en organiseren van hun dagelijkse bezigheden. Ook maken executieve functies het mogelijk om rationele beslissingen te nemen, impulsen onder controle te houden én te focussen op wat belangrijk is.
Verminderde executieve functies leiden tot problemen met doelgericht gedrag. Dit kan ook voorkomen bij een meer- of hoogbegaafd kind.
 

Als een kind goed presteert op school, redelijke cijfers haalt, maar ook andere verantwoordelijkheden aankan, zoals op tijd huiswerk maken, is de kans groot dat de executieve functies zich goed ontwikkelen. Het kan ook zijn dat er een verschil is tussen thuis en school. Thuis verloopt alles mogelijk minder gestructureerd dan op school, er zijn misschien meer factoren die spanning veroorzaken (broertjes of zusjes die elkaar op de zenuwen werken), of de eisen die aan de executieve functies van het kind gesteld worden lopen niet synchroon met de ontwikkeling van het kind. Ouders kunnen zelf ook problemen hebben met de executieve functies.
Soms kan het nuttig zijn om kinderen met andere kinderen te vergelijken. Een normale ontwikkeling laat echter een flinke spreiding zien, dus niet elk kind kan op dezelfde leeftijd over dezelfde executieve functies beschikken.
 
Herkent u de problemen die te maken zouden kunnen hebben met executieve functies en heeft u daar vragen over of wilt u leren hoe u uw kind of zichzelf het beste kunt helpen? Neemt u dan contact op met mij.